zaterdag, april 04, 2015

Trends shaping the future of jobs and skills

-Demographic change
-Growing diversity
-Income uncertainty
-Growing desire for a better work-life balance
-Changing work environments
-Converging technologies and cross-disciplinary skills
-Digitalisation of production
-ICT development and the age of big data
-Changed economic perspectives
-Shift to Asia
-New business ecosystems
-Growing scarcity of natural resources and degradation of ecosystems
-Decreasing scope for political action

http://www.thefutureofwork.net/assets/70_Jobs_for_2030.pdf

zaterdag, september 06, 2014

15 dingen die ik had willen leren op school

Veertien jaar lang heb ik de helft van mijn tijd gespendeerd op zowel het Basisonderwijs als het Voortgezet onderwijs.
Veertien jaar, van de kleine Jelle die bij de ‘coole gasten’ wilde horen tot de spijbelende Jelle die met skateschoenen, wijde broeken en spikes over het schoolplein liep.

Ik leerde van alles op school maar wat gebruik ik daar eigenlijk nu nog van?

Als ik eerlijk ben: weinig.

Natuurlijk heb ik de belangrijke basis geleerd zoals lezen en schrijven en daar ben ik heel dankbaar voor maar qua verdieping zat er voor mijn gevoel veel meer in. Wat ik interessant vond: theater, kunstgeschiedenis, klassieke culturele vorming, tekenen en Nederlands. Over het algemeen creatieve vakken.

Ik had meer willen leren over het leven wat we elke dag leven en waar we soms mee vechten. Leren over de essentiële dingen die elke dag terug komen zoals liefde en relaties, voeding, jij als persoon, psychologie en het creatieve proces.
Misschien ook een reden waarom ik soms spiekte.

Dit zijn de 15 dingen die ik op school had willen leren.

1. Lessen in de waarde van leren.

Het is eigenlijk essentieel om van jongs af aan al te weten hoe belangrijk het is om iets te leren. Ik noem het gelijk investeren in de motivatie van een kind. Ik zie verhalen voor me van grote voorbeelden die van leren hun leven maakten en methodes om effectiever te leren. Is woordjes stampen wel de beste weg? Wat zijn de theorieën achter verschillende leermethodes en hoe zorg je dat je de omgeving creëert om goed en geconcentreerd in te werken. Dit had mij veel tijd gescheeld en er voor gezorgd dat ik nu meer wist van alles wat ik toen tot me heb genomen.

2. Kennis over voeding.

Wat is goed voor je en wat niet? Waar krijgen we op de lange termijn enge ziektes van en waar worden we fitter van en blijven we langer van leven? Nu pas leer ik steeds meer over wat gezond eten en drinken is omdat ik me er in verdiep. Ik heb er op school amper een les over gehad. Is dat niet gek?

3. Les in de beste boeken.

Wat zijn de klassiekers op het gebied van fictie en non-fictie? We gaan de boeken met z’n allen lezen en er vervolgens lang over praten. Wat maakt dit zo’n goed boek en wat hebben we er van geleerd? Hoe kunnen we dit toepassen op ons leven?

4. Koken.

Wat is beter: een prachtige keukenset met uitstekende messen en pannen hebben of iemand zijn die goed kan koken? Als student was ik aan het klungelen. Hoe fijn was het geweest als ik al geleerd had hoe je een heerlijke en gezonde maaltijd klaar maakt.

5. Lichaamstaal.

Met zijn allen de straat op en in een openbare gelegenheid maar mensen kijken. Wat zeggen de lichamen? Het lezen en bewust worden van lichaamstaal heeft me wijzer gemaakt over mensen en ik had het geweldig gevonden om hier meer over te leren op school. Het had me eerder geholpen om relaties te versterken en te zorgen dat ik de signalen kon verzenden die ik wilde verzenden.

6. Omgaan met ongemak en onzekerheid.

Ongemak is iets wat je blijft voelen zodra je mooie dingen wil maken waar je later trots op bent. Wil je bijvoorbeeld een boek schrijven of iets schilderen dan zorgt dat voor de ongemakkelijke momenten waarin je vecht met het comfortabele. Het gevecht met het eten van suikers en teveel calorieën, het constant checken van je mail en social media of gewoon in je bed gaan liggen. Het gevecht of de oorlog met ‘art’ waar Steven Pressfield een geweldig boek over heeft geschreven dat ik iedereen aanraad: The War of Art.
Omgaan met onzekerheid en onveiligheid is iets waar je mee te maken krijgt als je die grote sprong wil maken. Die grote sprong naar het starten van een bedrijf of het gaan voor de ultieme vrijheid. Ultieme vrijheid zonder baan, contracten en hypotheken maar wel geld om de dingen te doen waar je van droomt.
Hoe mooi is het om leraar te zijn van omgaan met onzekerheid en ongemak. Wat zou je doen met je leerlingen? Één van mijn lessen zou zijn: tips voor het ongestoord en geconcentreerd schrijven van een boek, omgaan met teleurstellingen of minimalisme.

7. Financieel management.

Helaas moeten we het allemaal met geld doen en zijn we er soms van afhankelijk. Je kunt dus maar beter vroeg genoeg leren hoe je er mee om moet gaan. Wat is geld nou eigenlijk en wat zijn verhalen achter dat wat onze wereld beheerst? Ik had het zo vroeg mogelijk willen leren.

8. Bouwen aan zelfvertrouwen en zelfreflectie.

Een leraar zelfvertrouwen en zelfreflectie leert je hoe je zorgt dat je voelt dat jij er mag zijn. Ik zie een lerares voor me die je complimenten geeft en het beste in de klas naar boven haalt met lessen in houding en positief denken. Ook ga je aan de slag om jezelf heel goed te leren kennen. Wat zijn jouw talenten? Waar liggen je krachten en wat kan je daar mee? Hoe vind jij jouw passie? De bel gaat en verbreekt een les mediteren. Balen dat je weer naar ‘koken’ moet.

9. Ondernemen en jezelf verkopen.

Het onderwijs is nu hoofdzakelijk nog gericht op het vinden van een baan. Waar zijn de lessen in ondernemen?
Lessen in: hoe kun je je talenten en krachten omzetten in iets dat je zelf opzet en uitbouwt? Wat is daar voor nodig en ben je daar het type voor? Hoe run je een eigen business en hoe zorg je dat je de producten en kunst die je maakt verkoopt aan anderen?
Iedereen die afstudeert zal zichzelf moeten verkopen, ook bij het vinden van een baan. Hoe doe je dat en wat kun je beter niet doen? Ik wil graag één dag in de week les geven op deze School van de Toekomst!

10. Omgaan met andere culturen in de hedendaagse maatschappij.

Welke culturen zijn er allemaal en hoe verschillen die van elkaar? Hoe ga je om met deze verschillende denkwijzen en normen en waarden die mensen hebben uit andere landen? Hoe benader je deze personen en hoe leer je om iedereen uit verschillende culturen te respecteren?

11. Kwetsbaarheid.

Wat is de kracht van je emoties laten zien en je kwetsbaar durven opstellen naar anderen? Een masker opzetten hoeft niet meer in sociale situaties. Huilen is goed en gezond. Allemaal dingen die een school oprechter en een mooiere plek maken om te zijn. Brené Brown mag wel een gastlesje komen geven.

12. Fouten maken is goed.

Een proefwerk met veel fouten is nu een lager cijfer en dus een lagere status. Dit hele systeem mag van mij helemaal op de schop. Ik ben voor een systeem waarin fouten juist worden gezien als iets waar je van leert voor de toekomst.

13. Proactief zijn.

Een eye-opener uit het boek The 7 Habits of Highly Effective People van Stephen Covey en verplichte stof op het Voortgezet Onderwijs. Proactieve mensen reageren niet alleen maar op wat er op hun af komt maar komen tot actie, nemen initiatief en volgen de weg van het hart.

14. Actief luisteren.

Hoe zorg je dat je actief en oprecht geïnteresseerd blijft in iemand en wat heb je daar voor nodig. Tijdens deze lessen leer je je klasgenoten veel beter kennen en ga je misschien wel dieper in op hun levens. Wat gebeurt er thuis allemaal écht? Waar zit hij of zij mee? In deze les maak je de diepere connectie met iedereen op school. Ik zie zelfs klassen rouleren zodat je iedereen in ieder geval één keer diep in de ogen hebt gekeken.

15. Creativiteit.

Lessen in creativiteit. Wow. Theater, tekenen, grafisch vormgeven, dansen, zingen, kunstgeschiedenis maar ook leren hoe je creativiteit kunt opwekken en het kunt omzetten tot plannen waar je geld mee kunt verdienen. Ik solliciteer wederom voor leraar in dit vak.

Ben jij ook voor de School van de Toekomst die gaat over mensen in plaats van een plek op de arbeidsmarkt? Deel dan dit artikel!

http://www.lijstjes.info/effectief-werken/15-dingen-die-ik-had-willen-leren-op-school/

Jelle Derckx

woensdag, juli 02, 2014

Vaardigheden voor de toekomst

Toespraak | 17-03-2014

Lezing van minister Jet Bussemaker (OCW) bij symposium KNAW ‘Vaardigheden voor de toekomst’ op maandag 17 maart 2014 in Amsterdam.

Dames en heren,
Op 11 april 1970 werd Apollo 13 gelanceerd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Bestemming: de maan.
2 dagen later hoorden de flight controllers in Texas de commandant van de missie, Jim Lovell, luid en duidelijk zeggen: “Houston, we’ve had a problem.” Er was een zuurstoftank ontploft. En daarmee viel ook de productie van elektriciteit en water stil.

Apollo 13 was op dat moment nog onderweg naar de maan. De 3 astronauten zaten op 320.000 kilometer van de aarde in de problemen. De hoeveelheid zuurstof liep terug en er was weinig elektriciteit.
De bemanning besloot het hele basisstation stil te leggen en te verhuizen naar de nog aangekoppelde maanmodule - hoewel die daar niet op gebouwd was. Om het toch uit te kunnen houden, moest de verwarming uit en wilden de astronauten de luchtfilters van de maanmodule vervangen voor die van het basisstation. Maar de modules waren van verschillende fabrikanten en de filters pasten niet op elkaar.
Met karton en plakband knutselden ze een oplossing.

Er was nog een probleem: de terugkeer naar de aarde. Omdat de hoofdmotor niet werkte, moesten de astronauten de motor van de maancapsule gebruiken om in een baan rond de aarde te komen. Maar de navigatiecomputer was niet bruikbaar. En de stuurcomputer van de maanmodule kon het 30 ton zware basisstation niet besturen.
De bemanning moest nu handmatig sturen en koerscorrecties uitvoeren, door te kijken naar de stand van de sterren en de stand van de aarde. Toen ze eenmaal weer in een baan rond de aarde waren, moesten ze vervolgens vanuit de maancapsule - die niet was gebouwd voor een terugkeer in de atmosfeer - in het kapotte basisstation kruipen.
Het lukte.

Op 17 april meldde Houston, Texas, ‘splashdown’ in de Stille Oceaan bij Samoa. Alle astronauten overleefden.

Dames en heren,
De piloten van Apollo 13 waren extreem hoog opgeleid. Commandant Lovell had 3 ruimtemissies en bijna 600 vlieguren in de ruimte op zijn naam staan. De hele crew had ervaring met testvluchten.
Toch kwamen ze, 320.000 kilometer van huis, in een situatie die niet alleen alles vroeg van hun kennis, maar ook van hun vaardigheden. Het vroeg alles van hun creativiteit, hun samenwerking, hun communicatie. Het vroeg alles van hun moed, uithoudingsvermogen en flexibliteit. Het vroeg alles van wie ze waren als mens.

We kunnen de missie van Apollo 13 dan ook nauwelijks zien als een mislukking. Het is eerder een fantastisch voorbeeld van hoe mensen grote problemen het hoofd weten te bieden op onbekend terrein. Hoe menselijk handelen en technologie in elkaar grijpen. En hoe kennis, vaardigheden en vorming daarbij hand in hand gaan.

Dat brengt me op het thema van vandaag.

Al hebben we geen idee hoe de wereld er over 30 jaar uitziet, we kunnen ervan uitgaan dat het aankomt op onze ‘astronautenvaardigheden’. Dat geldt voor jonge mensen, maar ook voor volwassenen. We leren immers niet meer voor een loopbaan, maar voor het leven.

Om de koers van ‘ruimteschip onderwijs’ te bepalen, zullen we in gesprek moeten over ons doel, onze bestemming. En over de route daar naartoe.
De afgelopen jaren is er veel aandacht geweest voor taal en rekenen. Dat blijft belangrijk. Maar leren is meer. En leerlingen die moeite hebben met juist die basisvaardigheden, kunnen nog steeds heel veel in hun mars hebben. Dat vraagt om een brede oriëntatie op leren.

Nederland is altijd een land van vrijdenkers en creatieve geesten geweest. We zijn niet alleen het land van koopmannen en dominees, maar ook van kunstenaars en uitvinders. Ons land is groot geworden door een succesvolle combinatie van samenwerking en pragmatische oplossingsgerichtheid - we zouden dat ook creatief pragmatisme kunnen noemen, of praktische creativiteit. En we zijn daar nog steeds goed in.

Vorig jaar bleek uit een rapport van PIAAC, dat Nederlandse jongeren tot de absolute wereldtop behoren voor wat betreft probleemoplossend vermogen. Ik zag het zelf, bij de internationale vakwedstrijd World Skills. 3 Nederlandse jongens deden als team mee aan de wedstrijd ‘Manufacturing Team Challenge’. Ze moesten een recyclemachine voor blikjes en flesjes bouwen en wonnen een bronzen medaille.

Samenwerken en creatieve en pragmatische oplossingen bedenken - als vakman of als wetenschapper - zit ons als het ware in het bloed.
De huidige mbo-studenten van de Leidse Instrumentenmakerssschool staan in de traditie van Huygens, Van Leeuwenhoek en Spinoza, die 350 jaar geleden hun eigen microscopen bouwden en lenzen slepen.
De ingenieurs van Royal Haskoning DHV, van wie veel opgeleid aan de TU Delft, die na orkaan Katrina naar New Orleans werden gehaald voor de ontwikkeling van waterkeringen, staan op de schouders van de 16e-eeuwse dijkgraven van de Hoekse Waard.
En de Ambient Experience, een productlijn die een ziekenhuisbezoek minder intimiderend maakt voor patiënten en een prettiger werkplek voor personeel, steunt op de 19e-eeuwse innovaties in de allereerste gloeilampenfabriek van Philips.

Ik denk daarom dat we ook de uitdagingen van de toekomst prima aankunnen. Dat vraagt wél dat we innovatief en creatief omgaan met talent, geld, ideeën en kansen. Dat we onze erfenis inzetten om de uitdagingen van overmorgen het hoofd te bieden.

The Economist publiceerde begin dit jaar een artikel over hoe innovatie mensen altijd banen kost. Hoe beroepen uitsterven, en er altijd andere banen voor in de plaats komen. De dorpsomroeper werd multimediadesigner. De chirurgijn werd gezondheidstechnoloog, en is over 10 jaar misschien wel nano-dokter of lichaamsdeeldesigner. En de schillenboer van toen, is de stadsmijnwerker van de toekomst, die kostbare metalen en mineralen haalt uit afval, gebouwen en producten, om ze vervolgens te recyclen.

Er is dus geen reden tot een nostalgisch verlangen naar historische ambachtelijkheid. Eerder reden tot vertrouwen. Vertrouwen in onze maakindustrie: van de melkrobots van Lely Industries, tot de offshoremachines en kranen van de firma Huisman. Vertrouwen in vakmanschap in al z’n verschijningvormen: van de schoenen van Floris van Bommel, tot de ontwerpen van studenten van de vakschool Sint Lucas. En vertrouwen in cross-overs als onuitputtelijke bron van creatieve én economische mogelijkheden. Zo werden de stilgevallen fabrieken en verlaten terreinen van Van Nelle, Philips, Verkade, Caballero en Shell in de afgelopen jaren getransformeerd tot broedplaatsen van creativiteit en incubators van technologische bedrijvigheid. Plekken waar mensen dingen maken, doen en bedenken.
We dus moeten kansen zien én creëren. Maar dat gaat niet vanzelf. En het rolt niet uit een machine. Het vraagt om anticiperen, aanpassing en continue scholing. Om een actieve, alerte houding.
We wisten al dat administratieve en routinematige taken steeds meer overgenomen worden door computers en robots. Maar uit onderzoek blijkt nu, dat ook banen in de dienstensector heel kwetsbaar zijn. Door patroonherkenning, big data en robotisering, kunnen computers steeds meer complexe handelingen uitvoeren. Vaak goedkoper en effectiever dan mensen dat kunnen. Maar dat heeft wel consequenties.

Een simpel voorbeeld is ‘airbnb’: een online bedrijf dat huiseigenaren helpt een kamer of huis te verhuren aan toeristen. Een mooi initaitief, maar wel 1 dat een bedreiging vormt voor schoonmakers en portiers – de hotelsector is immers een grote werkgever voor mensen die laag tot gemiddeld zijn opgeleid.

En dan dreigt het gevaar van sociale ongelijkheid. Want vaardigheden die het minst kwetsbaar zijn voor automatisering - denk aan creativiteit, verbanden kunnen leggen, leidinggevende eigenschappen, originaliteit, sociale interactie - zijn nu nog vaak het domein van hoger opgeleiden.

In de toekomst is die verdeling niet houdbaar.

Dames en heren, het pak van een astronaut stelt hem of haar niet alleen praktisch in staat om te overleven in de ruimte. Het geeft hem ook de mogelijkheid om daar ter plekke onderzoek te kunnen doen, te werken, zijn bijdrage te leveren aan oplossingen.

Als we kijken naar de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en ook in de samenleving, is er maar 1 conclusie mogelijk. Iedereen heeft zo’n pak nodig. Niet alleen hoger opgeleiden, niet alleen toptalenten.
Dat brengt me op mijn 1e stelling - als het ware de 1e raketmotor om ‘ruimteschip onderwijs’ op koers te brengen: onderwijs als bron van toerusting voor iedereen.
Wat mij aanspreekt in het verhaal van de WRR, is de oproep om zorgvuldig om te springen met mensen. En hun mogelijkheden zo goed mogelijk te benutten. Innovatie komt van iedereen, zegt de WRR. Iedereen heeft het recht om zich te ontplooien. En we hebben al die verschillende perspectieven nodig om nieuwe combinaties te maken.

In deze tijd moeten we kennis én menselijk kapitaal dus niet alleen meer met elkaar verbinden, maar ook veel meer verzilveren. Filosoof Martha Nussbaum noemt dat de ‘capabilities approach’. Waartoe zijn mensen in staat? Welke reële mogelijkheden hebben ze? Zo’n benadering is volgens mij cruciaal om - net als Apollo 13 - achter de ‘dark side of the moon’ vandaan te kunnen komen.
In zijn oratie vorig jaar aan de Vrije Universiteit, liet hoogleraar Anton Hemerijck zien wat de positieve effecten zijn - op individuen en op de samenleving - als we mensen toerusten, door van jongs af aan te investeren in goed onderwijs en in een zo hoog mogelijke opleiding. Als we mensen van jongs af aan via onderwijs sterk en weerbaar maken, hoeven ze minder te leunen op de overheid. En hoeven we dus minder achteraf te repareren met subsidies, regelingen en uitkeringen.

De boodschap van Hemerijck is in feite, dat een wendbare economie vraagt om weerbare werknemers en burgers. Mensen kwalificeren voor de arbeidsmarkt, betekent dan dus: iederéén voorbereiden op een leven lang leren. Het punt is, dat sociale stijging via opleidingsniveau niet meer zo vanzelfsprekend is, als het sinds de jaren 50 lange tijd was.

De RMO liet 2 jaar geleden in een advies al zien, dat zich opnieuw de contouren aftekenen van een klassensamenleving op basis van opleidingsniveau. Uit onderzoek weten we bijvoorbeeld dat vmbo-leerlingen zich er zeer van bewust zijn, dat zij in de hiërarchie onderaan staan. Dat is een pijnlijke constatering als je bedenkt dat een vmbo-advies de kroon kan zijn op 8 jaar lang doorzetten. Net als een 6je het bewijs kan zijn van enorme motivatie - of het laconieke resultaat van iemand die veel beter kan.

Een klassensamenleving op basis van opleidingsniveau bestaat mede bij de gratie van de waarde die we hechten aan kennis. Maar als we in het onderwijs recht willen doen aan wat mensen kunnen doen en zijn, moeten we toe naar een bredere oriëntatie op leren. Naar onderwijs waarin kennis, vaardigheden en vorming meer in balans zijn en gelijk worden gewaardeerd. Op alle niveaus. Voor iedereen.
Dat brengt me bij mijn 2e stelling, de 2e ‘raketmotor’: vaardigheden als voorwaarden voor verbeelding.

Vaardigheden zijn in mijn ogen niet alleen het antwoord op een arbeidsmarkt die daar steeds meer om vraagt. Het zijn ook de katalysatoren om bestaande kennis op nieuwe manieren te kunnen combineren, om zo tot pragmatische oplossingen te komen. En om jonge mensen te stimuleren zich als mens zo compleet mogelijk te ontwikkelen.

Ik zie cultuuronderwijs, en ook techniekonderwijs, als belangrijke ‘stuurrakketten’ in dit proces. Van jongs af aan. En van praktijkschool tot gymnasium.
Goed cultuuronderwijs laat kinderen niet alleen kennismaken met schoonheid. Het daagt hen ook uit om een creatieve, onderzoekende houding te ontwikkelen. Een flexibele en open geest. En om de wereld door de ogen van een ander te zien.

Techniekonderwijs draagt bij aan dezelfde ontwikkeling. Het nodigt kinderen uit tot nieuwsgierigheid, tot doordenken en doorvragen. Hoe zit de wereld in elkaar? Wat is het verband tussen a en b? En hoe kan ik dat verband beïnvloeden - met wat ik weet, wat ik kan, en wie ik ben, in samenwerking met anderen?

Het ontwikkelen van niet-cognitieve vaardigheden, of 21st century skills, is dus geen doel op zich. Deze vaardigheden zijn eerder instrumenteel om jonge mensen in mogelijkheden te leren denken. Hen gevoel te laten ontwikkelen voor de context waarin ze werken, en besef van hun rol en verantwoordelijkheid daarin.
Dat is belangrijk. Want we zullen in de toekomst niet alleen létterlijk ruimteschepen moeten bouwen. En niet alleen tastbare, materiële innovaties en hoogwaardige technologieën zullen ons verder brengen. Het gaat ook om de figuurlijke en immateriële ruimteschepen, die we als samenleving nodig hebben om met elkaar verbonden te blijven en ons te blijven ontwikkelen. Om betrokken burgers die onze democratie voorzien van stroom en zuurstof. Om de stedenbouwkundig ontwerper die niet alleen weet hoe hij bouwkundig gezien een cultureel centrum moet ontwikkelen, maar ook ideeën heeft over sociale samenhang in wijken. Om traditionele ‘waardendragers’ als politieagenten, leraren en verpleegkundigen, die zichzelf steeds opnieuw zullen moeten uitvinden, omdat ze niet meer kunnen leunen op een vanzelfsprekende autoriteit.
Socioloog Richard Sennett zegt dan ook terecht: vaardigheden zijn geen trucje. 21st century skills leveren geen recept op van een flexibele, overal inzetbare mens.
De manier waarop mensen generieke vaardigheden inzetten, is altijd verbonden met hun persoonlijkheid en houding. En ingebed in de context en ‘mores’ van een beroepspraktijk. Responsief met wat de omgeving of de situatie vraagt. En verbonden met iemands opvatting over ‘goed’ werk. Het is 1 van aanleidingen dat we nu in het beroepsonderwijs de meester-gezel formule verder uitbreiden.
Daan Roosengaarde is iemand bij wie al die dimensies samenkomen.

Ik noem hem vaak, en ik doe het nu weer. Omdat het verlichte fietspad dat hij maakte in Eindhoven zo mooi is, vanwege precies díe combinatie. Een fietspad verlichten met steentjes die overdag opladen en in het donker licht afgeven, is een fantastisch idee en een technisch hoogstandje. Maar wat het zo mooi maakt, is dat het verwijst naar een schilderij van Vincent van Gogh, die precies in die omgeving heeft gewoond.
Het is een uitgelezen, bijna ontroerende, combinatie van verschillende dimensies. Van kennis en verbeelding. Van pragmatisme en creativiteit. Van generieke toepassingen, in een specifieke context.
En toeval of niet, de TU Eindhoven wist dit jaar 50% meer vrouwelijke eerstejaars studenten te werven, door juist deze dimensie aan te spreken. In een voorlichtingscampagne werd pure techniek gekoppeld aan de toekomstdromen van scholieren en studenten. Persoonlijke dromen werden geprojecteerd op wolken en op hoge gebouwen.
Een oplossing voor de dementie van oma. Een mobieltje dat nooit leeg raakt. Voor altijd verliefd zijn.

Elke innovatie begint met een droom, zeggen ze in Eindhoven. En dat is mooi. Want soms is het de techniek die iets tot stand brengt. Maar vaak ook is het een idee, dat die techniek mogelijk maakt. Technologie zou daarom wel eens de waarde van mensen kunnen gaan onderstrepen.
En daarom moet de 3e ‘raketmotor’ de waarde van vorming tot ontbranding brengen. Processen waar mensen en hun ideeën het verschil maken, kunnen immers nooit geautomatiseerd worden. De boordcomputer van Apollo 13 had nooit gedacht aan plakband en karton om 2 filters op elkaar te laten passen. MOOCs, online hoorcolleges, bieden fantastische mogelijkheden. Maar alleen een leraar kan beoordelen of een 6 het resultaat is van hard werken, of van luiheid. En een machine kan iets maken, maar dat niet zelf bedenken. Denk aan de kunstenares die samen met wetenschappers en medici een stukje huid ontwikkelde op basis van de spinnenzijde, wat een goede drager blijkt te zijn om nieuwe huid op te laten groeien na brandwonden.

Daarom denk ik, dat náást het vergaren van kennis en het ontwikkelen van vaardigheden, náást het kunnen invoegen in de arbeidsmarkt en in de sociale orde van onze samenleving, náást je aanpassen aan de eisen van de tijd, onderwijs óók altijd een bijdrage moet leveren aan de ontwikkeling van jongeren tot creatieve dwarsdenkers en constructieve neezeggers. ‘Competente rebellen’, zoals professor Helga Nowotny ze ooit noemde. Mensen die durven tegendenken en tegenspreken. Een jonge co-piloot moeten durven ingrijpen als zijn ervaren superieur aan de start begint, terwijl er nog geen duidelijke toestemming is van de luchtverkeersleiding. En voor een verpleegkundige heeft kritisch en probleemoplossend leren denken alleen zin, als hij op de werkvloer de moed en persoonlijkheid heeft om in te gaan tegen de arts die bezig is het verkeerde been af te zagen.

Leren, en vaardigheden ontwikkelen, gaat in mijn ogen dus ook altijd om het ontwikkelen van kritische distantie en onafhankelijkheid. Om het verbinden van praktische opgaven met normen en waarden. Om over muren heen kijken, en er soms dwars doorheen breken, om te zien wat er aan de andere kant ligt.

Onderwijs als bron van toerusting, vaardigheden als voorwaarden voor verbeelding, en vorming van creatieve en competente rebellen. Díe combinatie vormt de beste voorbereiding op een flexibele arbeidsmarkt die steeds hogere eisen stelt. Het is de voorwaarde voor vooruitgang. En het doet recht aan wat mensen kunnen zijn en doen, ongeacht hun opleidingsniveau.
Net als een astronaut niet zonder zuurstof kan, kunnen we de toekomst niet vormgeven zonder onderwijs. Want om bij de maan, en verder, te komen, moeten we steeds betere raketten ontwikkelen. Niet zozeer letterlijk, maar vooral figuurlijk. En moeten we jonge astronauten opleiden, die hightech oplossingen combineren met moed. En met een stukje plakband.

Dank u wel.

maandag, juni 30, 2014

De 14 beste vernieuwers van 2014

Een jury onder leiding van ontwerper Daan Roosegaarde heeft uit meer dan 200 inzendingen de 14 beste vernieuwers van het jaar gekozen.
De radicale vernieuwers zijn mensen en organisaties die hun ideeën over sociale en duurzame vernieuwing in de praktijk brengen, vaak tegen de stroom in. Dit zijn de winnaars van deze tweede editie, verdeeld in drie categorieën.

1. Radicale vernieuwers van het jaar

Guido Staveren van Dijk is de drijvende kracht achter Moyee Coffee. Hij wil de koffiehandel op z’n kop zetten door ook te branden en te mengen in landen, die gewoonlijk slechts de bonen uitvoeren. Hij is begonnen in Ethiopië.
http://www.moyeecoffee.com/

Claire Vlug en Sigrid van de Poel werken bij de Jeugdbescherming Regio Amsterdam. Zij hebben de zorg drastisch hervormd waardoor gezinnen nu te maken krijgen met één plan van aanpak en één hulpverlener.
http://vom-online.nl/wat-doen-wij%3F/columns/514/claire-vlug%3A-van-perverse-prikkels-tot-social-impact-bonds.html
http://www.bjaa.nl/veelgestelde-vragen/taxonomie/news

Niek van Hengel en Jip Pulles zijn de oprichters van Granny’s Finest. Grootmoeders haken en breien kleding van jonge mode-ontwerpers. Het is een duurzaam kledingmerk en handwerkclub tegelijk.
http://www.grannysfinest.com/

Joost de Kluijver haalt met Closing the loop afgedankte mobieltjes terug uit enkele landen in Afrika om ze hier te kunnen recyclen. Hij werkt daarbij nauw samen met schroothandelaren in Kenia, Oeganda, Ghana en Nigeria.
http://closingtheloop.eu/

Jan Mokkenstorm is psychiater en zette 113Online op. Dit is een online platform voor zelfmoordpreventie, bemand door vrijwilligers en psychologen. ‘Praten is essentieel, luisteren zonder oordeel ook.’
http://www.113online.nl/

2. Radicale vernieuwers van de toekomst

Hasmik Matevosyan is een jonge kledingontwerpster die voor de modewereld een ontwerpsysteem en businessmodel bedacht om kleding duurzaam te kunnen produceren.
http://hasmikmatevosyan.com/home/

Matthijs Guichelaar, Remco Wileke en Aart van Veller zijn de mannen van Vandebron. Zij bieden consumenten de mogelijkheid groene stroom direct van de producent te kopen.
https://vandebron.nl/

Twaalf jeugdhulporganisaties richten Sam op, een digitaal platform waar ouders en jongeren terecht kunnen met vragen over opvoeden en opgroeien. Bezoekers kunnen rechtstreeks in contact komen met de hulpverlener die zij zelf kiezen.
http://www.sam-amsterdam.nl/

Siemen Cox en Mark Slegers hebben in het vroegere Rotterdamse zwemparadijs Tropicana hun eigen, volledig duurzame oesterzwammenkwekerij opgericht, RotterZwam groeit op een voedingsbodem van koffiedrab en schillen.
http://www.rotterzwam.nl/

Adrian de Groot Ruiz wil met True Price ook de sociale en milieukosten van producten zichtbaar maken. Daarmee kunnen bedrijven zich ook transparanter tonen tegenover bewuste consumenten.
http://www.ncdo.nl/trueprice

3. Radicale vernieuwers oeuvreprijs

Mark Woerde is een sociale reclamemaker . Hij maakt ‘wereldverbeterende’ campagnes. Een van zijn laatste projecten was ‘Sweetie’ , het virtuele meisje dat Terre des Hommes inzette om pedofielen online te ontmaskeren.
http://www.letsheal.org/

Stef van Dongen richtte ‘Enviu’ op. Een platform dat veelbelovende ondernemingen met een duurzame, sociale ambitie helpt hun plannen uit te voeren. Enviu is actief in dertig landen.
http://enviu.org/

Johan Idema wil mensen op een andere, actieve manier naar beeldende kunst laten kijken. Zo organiseerde hij in de Amsterdamse Stadsschouwburg ‘een voorstelling’ waarbij verschillende schilderijen werden gepresenteerd.
http://johanidema.net/

Mieke van Heesewijk en Josien Pieterse richtten ‘Netwerk Democratie’ op om democratische vernieuwingen te bevorderen. Zo waren zij betrokken bij de oprichting van Publeaks, waar klokkenluiders anoniem informatie met de media kunnen delen.
http://netdem.nl/en/mieke-van-heesewijk/
http://netdem.nl/en/josien/

Radicale vernieuwers is een initiatief van Vrij Nederland en Kennisland, denktank voor sociale vernieuwing, en wordt ondersteund door Stichting DOEN, fonds voor duurzame, culturele en sociale initiatieven.

De jury: Daan Roosegaarde, Chris Sigaloff (Kennisland), Frits van Exter (Vrij Nederland), Maurice Specht (sociaal ondernemer) en Martine Postma (Repair Café, Radicale vernieuwer 2013).

woensdag, juni 11, 2014

Websites over 21st Century Skills

Bronnen 21e eeuwse vaardigheden:

http://www.p21.org

http://www.metiri.com/features.html

http://atc21s.org/default.aspx

http://www.iste.org/standards.aspx

http://www.edgateway.net/cs/naepsci/print/docs/470

http://cst.unesco-ci.org/sites/projects/cst/default.aspx

http://www.itlresearch.com/itl-leap21


Digitale geletterdheid
http://portal.ou.nl/web/topic- informatievaardigheden/home/- /wiki/Main/Wat%20zijn%20informatievaardigheden% 3F

http://www.21edingen.nl/eding-11- informatievaardigheden/

http://www.mediawijsheid.nl/

http://www.mediawijzer.net/competentiemodel/

http://www.kennisnet.nl/themas/mediawijsheid/

http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/toespraken/2014/03/17/lezing-minister- toespraak minister bussemakers over toekomstig onderwijs
Toespraak minister Bussemakers over creativiteit en innovatie
bussemaker-bij-symposium-knaw-vaardigheden-voor-de-toekomst.html Christiaan VSNU

KNAW symposium over vaardigheden van de toekomst
https://www.knaw.nl/nl/actueel/agenda/vaardigheden-voor-de-toekomst

21 century skills
https://www.youtube.com/watch?v=qwJIhZcAd0I

21st Century Education
https://www.youtube.com/watch?v=nA1Aqp0sPQo
How Do You Define 21st-Century Learning?

http://www.edweek.org/tsb/articles/2010/10/12/01panel.h04.html
Above and Beyond 21st Century Skills

https://www.youtube.com/watch?v=7KMM387HNQk
Duin & Kruidberg Conferentie Intro 2013

https://www.youtube.com/watch?v=GCp5i-WFIk van Shift Happens (zie onder)
Shift Happens heel goede presentatie

http://www.slideshare.net/jbrenman/shift-happens-33834
Zeer goede presentatie. Samenvatting: we leiden op voor iets dat wij nog niet kennen
Website van Duin en Kruidberg conferentie. Lees vooral even de pdf van 2013 voor Duin & Kruidberg conferentie website

http://www.vsnu.nl/toekomststrategie
Nieuw idee over lesgeven. Over motivatie, Curriculum of Big Questions en Oma’s die School in the cloud

http://www.ted.com/talks/sugata_mitra_build_a_school_in_the_cloud

Tony Wagner: 7 survival skills
http://www.tonywagner.com/7-survival-skills

Blog van bekende Harvard Prof op dit gebied.
Tony Wagner: 7 survival skills
https://www.youtube.com/watch?v=NS2PqTTxFFc

De youtube samenvatting van bovenstaande materiaal. Goed materiaal!
Ken Robinson - How to escape education death valley?

https://www.youtube.com/watch?v=wX78iKhInsc
The learling lab

http://www.thelearninglab.nl/
best practise onderwijs programma IIS-UvA

https://www.youtube.com/watch?v=O35ntvOK74
Ken Robinson: why schools kill creativity

http://www.ted.com/talks/ken robinson says schools kill creativity
de onomstotelijke TED topper. Reden 1 waarom we ons onderwijs moeten veranderen

WRR: Naar lerende economie
http://www.wrr.nl/publicaties/samenvattingen/naar-een-lerende-economie/

Superschool documentaire
tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2013-2014/superschool.html
Met name 15:00 is interessant stuk. 21CS leren op middelbare school.
Aanrader! Mooi beeld van hoe 21CS (the 4C def) ingepast kunnen worden in (lagere)

The Four C’s https://www.youtube.com/watch?v=ghx0vd1oEzM

Ken Robinson: Why we need a revolution in education
http://www.ted.com/talks/sirkenrobinsonbringontherevolution#t-870418
Goed filmpje, maar minder relevant voor 21CS

Kaos Pilots
http://www.kaospilot.dk/philosophy/
Best Practice: school uit denemarken opportunity-based learning

Ken Robinson Changing Paradigms RSA Animate versie
https://www.youtube.com/watch?v=zDZFcDGpL4U Waarom moeten we onze scholen veranderen

Tesla Track
http://gss.uva.nl/future-msc-students/tesla-minor/the-programme/programme.html
Best Practice’: minor aan de UvA voor science master studenten

Edward de Bono: Lateral Thinking
https://www.youtube.com/watch?v=UjSjZOjNIJg
Dit is echt een goede expert op gebied van wat creativiteit nou eigenlijk is

http://www.arendlandman.nl/2012/05/spreker-creatief-denken-in-het-onderwijs-bevorderen-
edward-de-bono-in-boek-idee-creativiteit-moet-meer-aandacht-krijgen-op-scholen-onze-denkmethoden-zijn-
Edward de Bono creatief denken in WO uitstekend-maar-niet-toereikend/ Goed artikel met concrete aanbevelingen!

Science Guide artikelen over huidige stand van zaken onderwijs/overheid
http://www.scienceguide.nl/media/1700150/nieuwsbrief nieuw 7 blokken nummer 20 2014.html

Artikel over universiteit en bedrijfsleven
http://mobiel.nu.nl/economie/3772676/bedrijven-lobbyen-andere-opzet-universiteit.html

mckinsey document - hoe laboratoria talent managen
http://www.mckinsey.com/insights/organization/how the best labs manage talent

http://www.onderwijsraad.nl/actueel/nieuws/verslag-debat-is-het-nederlands-onderwijs-klaar-voor-advies

commissie onderwijs de-toekomst/item7047
Teaching Creative Computer Science - Simon Peyton Jones
https://www.youtube.com/watch?v=Ia55clAtdMs&app=desktop Vak computation in UK - TedTalk

CodeCademy
http://www.codecademy.com/
Een van de vele coding resources

THNK 5 core beliefs on education
http://www.thnk.org/2014/05/successful-online-learning-reframing-5-core-beliefs-education/

The_Learning_Curve
http://thelearningcurve.pearson.com/reports/the-learning-curve-report-

http://21stcenturyskillsbook.com/

http://www.arendlandman.nl/2012/05/spreker-creatief-denken-in-het-onderwijs-bevorderen-edward-de-bono-in-boek-idee-creativiteit-moet-meer-aandacht-krijgen-op-scholen-onze-denkmethoden-zijn-uitstekend-maar-niet-toereikend/

https://www.knaw.nl/nl/actueel/agenda/vaardigheden-voor-de-toekomst

http://www.slideshare.net/jbrenman/shift-happens-33834

http://www.tonywagner.com/

http://www.onderwijsraad.nl/publicaties/2014/een-eigentijds-curriculum/volledig/item7128

http://www.thelearninglab.nl/

http://tntpteachingfellows.org/why-teaching-fellows

http://w3.bmt.tue.nl/nl/onderzoek/divisies/biomedical_imaging_modeling/computational_biology/onderwijs/ontwerp_gericht_onderwijs/

http://www.nuonsolarteam.nl/

http://iis.uva.nl/

http://gss.uva.nl/future-msc-students/tesla-minor/the-programme/programme.html

http://www.utwente.nl/ctit/research/research_projects/international/fp7-ip/go-lab/


zaterdag, maart 15, 2014

ESMA: connect social marketing people, research and practice at the European level.

http://europeansocialmarketing.weebly.com/

donderdag, januari 09, 2014

This is the first day of the rest of your life